ΖΩΝΕΣ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ (ΖΟΕ)

Η εξάπλωση του αστικού ιστού προς την περιφέρεια του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Αθήνας, που επέφερε σοβαρές αλλαγές στη δομή του εξωαστικού χώρου, έγινε χωρίς να υπάρχει συνολικό πλαίσιο σχεδιασμού και χωρίς γενική κατεύθυνση και οργάνωση, με συνέπεια τη συρρίκνωση του ελεύθερου χώρου, του πρασίνου και της γεωργικής γης, την αλλοίωση της μορφής του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά και τον κατακερματισμό της ανάπτυξης με επακόλουθο την κακή οργάνωσή της, τη σπατάλη υποδομών και το χαμηλό επίπεδο των παρεχόμενων εξυπηρετήσεων. Η θεσμική θωράκιση του εξωαστικού χώρου έχει περιληφθεί  από πολλά χρόνια στις προτεραιότητες σχεδιασμού για την Αττική, με την προώθηση μελετών και Προεδρικών Διαταγμάτων για τις Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου των χωροταξικών υποενοτήτων του ΡΣΑ ή και επιμέρους κρίσιμων περιοχών, και παράλληλα, με τις Ζώνες Προστασίας των Ορεινών Ογκων της Περιφέρειας. Εχουν ήδη εκδοθεί Προεδρικά Διατάγματα ΖΟΕ για:

  • τμήμα του Θριασίου Πεδίου
    (ΖΟΕ Ασπροπύργου-ΦΕΚ 1085/Δ/96)
  • την χερσόνησο Λαυρεωτικής- Νοτιοανατολικής Αττικής (ΦΕΚ 125/Δ/98)
  • την περιοχή Μεσογείων (ΦΕΚ 199/Δ/2003).

Επίσης έχoυν ολοκληρωθεί οι μελέτες και τα σχέδια για:

  • τη ΖΟΕ Βόρειας Αττικής 
  • τη ΖΟΕ Β.Δ.Λεκανοπεδίου (Ανω Λιόσια, Φυλή)
  • την Χωροταξική Υποενότητα Δυτικής Αττικής  
Οι μελέτες ΖΟΕ κινούνται στα πλαίσια των στόχων του ΡΣΑ για την οικολογική ανασυγκρότηση της Αθήνας και για την ανασυγκρότηση του αστικού ιστού με την ανάσχεση της εξάπλωσης της πόλης και τον έλεγχο των χρήσεων γης. Ο σχεδιασμός του περιαστικού χώρου με τις μελέτες ΖΟΕ έχει ως στόχο:
  • αφ' ενός την προστασία του περιβάλλοντος
  • αφ' ετέρου την ορθολογική οργάνωση και την εναρμόνιση στο χώρο των διαφορετικών τάσεων και κατευθύνσεων ανάπτυξης των οικιστικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων και των δραστηριοτήτων αναψυχής.
Ειδικότερα αποσκοπεί στην:
  • προστασία της περιαστικής γης από την απρογραμμάτιστη και ανεξέλεγκτη αστικοποίηση και την άναρχη δόμηση.
  • διοχέτευση των πιέσεων και των περιαστικών δραστηριοτήτων σε κατάλληλα επιλεγμένους υποδοχείς.
  • αυστηρή προστασία και διαφύλαξη του εναπομείναντος ελεύθερου χώρου, του πρασίνου, της γεωργικής γης, των αρχαιολογικών χώρων, καθώς και εξασφάλιση του ζωτικού ελεύθερου χώρου γύρω από τους τόπους ανάπτυξης, που είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας. 
Με τις Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου θεσμοθετούνται ζώνες με διαφορετικό περιεχόμενο και προσανατολισμό, μέσα στις οποίες καθορίζονται οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης και οι όροι και περιορισμοί δόμησης καθώς και οι βασικές υποδομές. Οι μελέτες ΖΟΕ σε συνδυασμό με τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια και τις πολεοδομικές μελέτες που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί ή θεσμοθετούνται, θα δώσουν τη δυνατότητα να καλυφθεί ολόκληρος ο χώρος της Αττικής από ένα καθεστώς δόμησης σαφές για τον πολίτη και διαφοροποιημένο ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες της κάθε επί μέρους περιοχής